روایت سردبیر برنامه تلویزیونی «محفل» از شکلگیری یک پلتفرم قرآنی نو
مهدی زادهحسین، سردبیر برنامه تلویزیونی «محفل» از چگونگی شکلگیری این مدرسه، طراحی دورهها، نقش استادان، نگاه بینالمللی و استقبالی گفت که حتی بدون تبلیغات گسترده، فراتر از انتظار بوده است.
به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، یک برنامه تلویزیونی وقتی به نقطهای میرسد که مخاطب دیگر فقط تماشا نمیکند، بلکه سؤال میپرسد، مسیر یادگیری را دنبال میکند و میخواهد وارد همان فضا شود، دیگر در قالب «برنامه» باقی نمیماند.
برای «محفل» دقیقاً همین اتفاق افتاد؛ موج استقبال از برنامه، خیلی زود به یک مطالبه جدی تبدیل شد؛ مردم فقط تلاوت و گفتوگو نمیخواستند، مسیر آموزش قرآن را میخواستند؛ جایی که بتوانند قدمبهقدم یاد بگیرند، تمرین کنند و ادامه بدهند.
از دل همین نیاز بود که ایده «مدرسه محفل» متولد شد؛ یک فضای آموزشی که تلاش میکند قرآن را از سطح تماشا و شنیدن، به سطح آموزش ساختاریافته و تعاملی برساند؛ جایی که یادگیری فقط یک تجربه گذرا نیست، بلکه یک مسیر مرحلهبهمرحله است؛ از روخوانی و تلاوت تا مفاهیم عمیقتر قرآن در زندگی امروز.
«مدرسه محفل» حالا ادامه طبیعی همان موج است؛ موجی که از تلویزیون شروع شد، اما در سایت و کلاسهای آنلاین ادامه پیدا کرده و به گفته سازندگانش، مخاطبانش از کودک تا استاد دانشگاه را دربر گرفته است.
از یک مطالبه مردمی تا تولد «مدرسه محفل»
مهدی زادهحسین، سردبیر برنامه تلویزیونی «محفل» درباره شکلگیری «مدرسه محفل» گفت: بعد از آغاز فصل دوم و استقبال از برنامه، بسیاری از بینندگان درباره مسیر آموزش قرآن با عوامل و اساتید ارتباط میگرفتند.
وی ادامه داد: مردم میخواستند بدانند برای حفظ قرآن، تلاوت یا کلاسهای قرآنی به کجا مراجعه کنند. به همین دلیل تصمیم گرفتیم در سایت «محفل»، جلسات آموزشی قرآن در سراسر کشور رصد و معرفی شود تا اگر فردی از شهری وارد سایت شد، بتواند کلاس مناسب منطقه خود را پیدا کند.
سردبیر برنامه تلویزیونی «محفل» تأکید کرد: هدف اولیه پاسخگویی به بخشی از نیاز آموزشی مخاطبان بود.
به گفته وی، با افزایش این مطالبهها و تنوع درخواستها، تصمیم به ایجاد «مدرسه محفل» گرفته شد؛ بهویژه با توجه به تجربه موفق پادکستهای استاد قاسمیان که پیشتر آغاز شده بود.

«محفل» فقط یک برنامه تلویزیونی نیست
این فعال رسانهای در پاسخ به اینکه آیا «مدرسه محفل» ادامه برنامه تلویزیونی «محفل» است یا مسیری مستقل دارد، گفت: طبیعتاً «مدرسه محفل» زیر خیمه و ذیل برند «محفل» تعریف میشود، اما خلاصه کردن «محفل» در یک برنامه تلویزیونی جفا است، چراکه محفل صرفاً یک برنامه تلویزیونی نیست، بلکه یک جریان قرآنی است که تلاش کرده متناسب با مسئولیتها و نیازهایی که برایش ایجاد شده، در حوزههای مختلف ورود کند.
سردبیر برنامه تلویزیونی «محفل» ادامه داد: ایده «محفل ستارهها» نیز از همین مسیر شکل گرفت؛ زمانی که عوامل برنامه مشاهده کردند نوجوانان و کودکان استقبال گستردهای از «محفل» دارند، تصمیم گرفتند «محفل ستارهها» را راهاندازی کنند.
وی افزود: ایده «مدرسه محفل» و حتی حضور عوامل برنامه در شهرهای مختلف و برگزاری ایونتها نیز از همین نیاز و مطالبه مردمی نشأت گرفته است؛ بنابراین خلاصه کردن «محفل» در یک برنامه تلویزیونی نگاه درستی نیست، چراکه «محفل» امروز هم برنامه تلویزیونی است، هم ایونت، هم مدرسه و همه این فعالیتها ذیل یک هویت واحد انجام میشود.
پشت صحنه «مدرسه محفل»؛ از اتاق فکر تا طراحی محتوای آموزشی
زادهحسین درباره طراحی محتوای آموزشی «مدرسه محفل» گفت: در تدوین و طراحی محتوای این مدرسه از افراد متخصص و باتجربه استفاده شده است. محفل از ابتدا دارای یک تیم محتوایی بوده که چه برای برنامه تلویزیونی، چه برای ایونتها و سایر فعالیتهای این مجموعه، ایدهپردازی و طراحی محتوا انجام میدهد و تلاش میکند کارهایی خلاقانه ارائه کند. همین تیم محتوایی در شکلگیری «مدرسه محفل» نیز نقش داشته است.
وی اظهار کرد: علاوه بر تیم داخلی «محفل»، از استادان مختلفی که جلسات و کلاسهایشان معمولاً مورد استقبال قرار میگیرد نیز کمک گرفته شده است. حاج احمد ابوالقاسمی، هم شخصاً کمک زیادی کردند و هم در معرفی استادانی که میتوانستند در طراحی سرفصلها و طرح درسها کمک کنند، نقش مؤثری داشتند. آقای غفوری و آقای عصار نیز بهعنوان مسئولان محتوایی در این مسیر حضور داشتند که هر دو از اعضای مجموعه «محفل» هستند.
وی بیان کرد: محتوای «مدرسه محفل» با کمک استادانی نوشته شده است که در این حوزه تجربه دارند و روند کار به این صورت نبوده است که صفر تا صد طراحی محتوا به یک استاد سپرده شود، بلکه مجموعه با مشورتهای مختلف و جمعبندی دیدگاه استادان به محتوای نهایی رسیده است.
«مدرسه محفل» چه آموزشهایی ارائه میدهد؟
سردبیر برنامه تلویزیونی «محفل» درباره دورههای آموزشی «مدرسه محفل» عنوان کرد: تیم محتوایی «محفل» در طراحی دورهها تلاش کرده است که مسیر آموزش بهصورت مرحلهبهمرحله و متناسب با نیاز مخاطبان پیش برود.
وی ادامه داد: در گام نخست، موضوعاتی مانند روخوانی و روانخوانی قرآن در نظر گرفته شده و پس از آن، مجموعه وارد مباحث مفهومی و موضوعی قرآن شده است.
زادهحسین توضیح داد: موضوعاتی مانند فرهنگ در قرآن، سبک زندگی در قرآن، عدالت در قرآن، آزادی در قرآن، اقتصاد و قرآن، اخلاق و قرآن و همچنین خانواده و قرآن از جمله محورهایی است که برای آنها طراحی محتوایی انجام شده است. مجموعه «محفل» تلاش کرده همه موضوعاتی را که میتوان از دل قرآن استخراج کرد، احصا و دستهبندی کند.
سردبیر برنامه «محفل» افزود: در حال حاضر برای هرکدام از این عناوین، استاد مشخصی در نظر گرفته شده است و استادان مربوطه پادکستها و ویدئوهای آموزشی خود را ضبط کردهاند.
وی اظهار کرد: بخشی از این دورهها هماکنون آغاز شده اسا و بخش دیگری نیز متناسب با مناسبتها و زمانبندیهای مختلف، بهتدریج در سایت بارگذاری خواهد شد.»
«مدرسه محفل» برای همه؛ از کودک تا استاد دانشگاه
زادهحسین درباره شیوه برگزاری «مدرسه محفل» گفت: این مدرسه بهصورت مجازی فعالیت میکند و بستر اصلی آن، سایت «محفل» است. ویدئوها و محتوای آموزشی بهصورت آفلاین روی سایت قرار گرفته و مخاطبان پس از مشاهده هر ویدئوکست، باید در آزمون مربوط به همان بخش شرکت کنند و بعد از پاسخگویی، وارد مرحله بعدی شوند.
سردبیر برنامه «محفل» تشریح کرد: دورهها با توجه به موضوعات مختلف، ساختار متفاوتی دارند؛ برخی دورهها ۱۰ جلسهای هستند، برخی ۲۰ جلسهای و بعضی نیز در قالب دورههای مقدماتی و پیشرفته طراحی شدهاند. نوع و ساختار دورهها متناسب با موضوع هر بخش متفاوت است.
وی اضافه کرد: «مدرسه محفل» برای گروههای سنی مختلف طراحی شده و از کودکان گرفته تا سالمندان میتوانند با موضوعات و عناوین متنوع این مدرسه ارتباط بگیرند و از محتوای آن استفاده کنند.
زادهحسین عنوان کرد: این تنوع فقط محدود به سنین مختلف نیست، بلکه افراد با سطوح مختلف تحصیلی نیز میتوانند از محتوای «مدرسه محفل» بهره ببرند؛ از کسانی با سطح تحصیلات پایین گرفته تا افرادی با مدرک دکتری یا طلاب و فضلای حوزوی.
وی تاکید کرد: تلاش مجموعه بر این بوده که مباحثی طراحی شود که برای اقشار مختلف جامعه قابل استفاده و کاربردی باشد.
«مدرسه محفل» در مسیر جهانی شدن؛ از فارسی تا عربی و اردو
زادهحسین درباره برنامههای بینالمللی «مدرسه محفل» گفت: این مدرسه محدود به استان یا منطقه خاصی نیست و هر فردی در هر نقطهای از جهان میتواند از طریق سایت از محتوای آن استفاده کند.
وی ادامه داد: مجموعه «محفل» توسعه بُعد بینالمللی این مدرسه را نیز آغاز کرده است و بنا دارد «مدرسه محفل» را به زبانهای مختلف گسترش دهد. در مرحله نخست، تمرکز مجموعه بر سه زبان عربی، انگلیسی و اردو است تا بتوانند کشورهای منطقه و غرب آسیا را نیز در فضای «مدرسه محفل» درگیر کنند.
وی تأکید کرد: البته باید دید میزان استقبال مخاطبان به چه شکل خواهد بود، هرچند همین حالا هم از برخی کشورهای مختلف استقبالهایی صورت گرفته است و این مطالبه وجود دارد که «مدرسه محفل» به زبانهای گوناگون ادامه پیدا کند و بُعد بینالمللی آن توسعه یابد.
سردبیر برنامه «محفل» عنوان کرد: روند تولید محتوای بینالمللی آغاز شده و اگرچه هنوز به مرحله خروجی نهایی نرسیده است، اما هماکنون در مرحله تولید محتوا با استادان مختلف قرار دارد و بهزودی این محتواها در سایت بارگذاری خواهد شد.
از چهرههای متخصص تا آموزشهای میانرشتهای
زادهحسین در ادامه درباره انتخاب استادان «مدرسه محفل» بیان کرد: تلاش مجموعه بر این بوده است که از افرادی استفاده شود که در حوزه تخصصی خود صاحبنظر و دارای حرف تازه باشند.
وی ادامه داد: انتخاب استادان صرفاً بر اساس چهره بودن نبوده، بلکه تلاش شده افرادی حضور داشته باشند که هم در حوزه تخصصی خود شناختهشده باشند و هم در مباحث میانرشتهای مانند «اقتصاد و قرآن» سابقه پژوهش، مقاله، کتاب یا سخنرانی داشته باشند.
سردبیر برنامه «محفل» اذعان کرد: مجموعه از همین ظرفیتها استفاده کرده و امیدوار است میزان استقبال مردم نشان دهد که استادان حاضر در «مدرسه محفل» توانستهاند اثرگذاری لازم را داشته باشند.
آموزش رایگان و مرحلهبهمرحله؛ از انتخاب کلاس تا آزمون
سردبیر برنامه «محفل» درباره روند استفاده مخاطبان از «مدرسه محفل» توضیح داد: کاربران پس از انتخاب عنوان کلاس و تکمیل ثبتنام، وارد دوره میشوند و همه این کلاسها نیز بهصورت رایگان در اختیار مخاطبان قرار گرفته است.
وی ادامه داد: بعد از آغاز دوره، ویدئوی نخست بارگذاری میشود و مخاطب باید آن را مشاهده کند. سپس آزمونی برای او فعال میشود و پس از پاسخگویی، امکان ورود به بخشهای بعدی برایش فراهم خواهد شد.
زادهحسین بیان کرد: ویدئوکستها معمولاً کوتاه و متناسب با حوصله مخاطب طراحی شدهاند و زمان هر بخش بین ۱۰ تا ۲۰ دقیقه است؛ در حال حاضر ویدئویی با زمان بیشتر از ۲۰ دقیقه در «مدرسه محفل» وجود ندارد.
استقبال فراتر از انتظار؛ «مدرسه محفل» و عبور از مرز پنج هزار ثبتنام
وی درباره چشمانداز و میزان استقبال از «مدرسه محفل» گفت: با وجود اینکه تبلیغات گسترده و ویژهای برای این مجموعه انجام نشده، اما میزان ثبتنام در کلاسها از مرز ۵هزار نفر عبور کرده است. البته برخی کلاسها استقبال بیشتری داشتهاند و برخی کمتر، چراکه عناوین آموزشی بسیار متنوع است، اما در بعضی روزها میزان ثبتنامها حتی به چهار هزار نفر در یک روز هم رسیده است.
سردبیر برنامه تلویزیونی «محفل» تأکید کرد: این استقبال نشان میدهد مردم به چنین فضاهایی علاقه دارند و از آن استقبال میکنند.
وی افزود: مخاطبان نظرات مختلفی درباره دورهها ارائه میدهند و مجموعه نیز تلاش میکند بهصورت رفتوبرگشتی از همین بازخوردها و نظرات برای بهبود روند کار استفاده کند.»
منبع: میزان
1405/02/19